|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
Burada Türkçeleştime ve Türkçenin kullanımı tartışılmaktadır. Şu ana kadar karşılaşılan sorunlar:
değiştir "â" harfinin kullanımı
"Batıdan giren kelimelere "şapka" yok" Ankara Batı dillerinden Türkçe'ye giren kelimelerde şapka işareti kullanılmayacak. Türk Dil Kurumu İmla Kılavuzu Çalışma Grubu, “şapka işareti” olarak bilinen düzeltme işaretinin, batı kaynaklı kelimelerde kullanılmamasını kararlaştırdı. TDK'nın 2005 yılında yayınlanacak İmla Kılavuzunda “Plaket, lahana, flama, plaj, klarnet, plastik, klavye ve plan” gibi kelimeler şapka işareti olmaksızın yer alacak. Düzeltme işareti, Arapça ve Farsça'dan Türkçe'ye giren kelimelerde ise kullanılmaya devam edecek. Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Şükrü Haluk Akalın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “şapka” olarak tanınan düzeltme işaretinin bilinenin aksine hiçbir zaman Türkçe'den tamamen kaldırılmadığını söyledi. Düzeltme işaretinin, yazılışları harf olarak aynı, okunuşları ve anlamları farklı olan sözlerde mutlaka kullanılması gerektiğini vurgulayan Akalın, “varis, adet, alem, hal, aşık” gibi kelimelerin buna örnek olduğunu söyledi. Arapça ve Farsça sözcüklerde “k,g,l”den sonra gelen ince (a) ve ince (u)'nun üzerine mutlaka düzeltme işareti konulması gerektiğini anlatan Akalın, kelimelerde hem inceltme hem de uzatma işlevi gören düzeltme işaretinin bu tür kelimelerde kullanılmaya devam edeceğini belirtti. Akalın, 100 bin kelimelik Türkçe söz varlığında inceltme işaretiyle yazılması gereken kelime sayısının yaklaşık 250 olduğunu söyledi. Akalın, son günlerde gazetelerin bu işaretin kullanılmasına özen gösterdiğini gözlemlediklerini ifade ederek, bunun sevindirici bir gelişme olduğunu söyledi. Akalın, şunları kaydetti: “İmla Kılavuzu Çalışma Grubu, batı kaynaklı kelimelerde toplumca benimsenmeyen ve özgün biçimlerinde de bulunmayan bu işaretin, 2005 yılında yayınlanacak kılavuzda kullanılmamasına karar verdi. Buna karşılık bu sözcüklerde şapkasız yazılan bu harfler, yine ince olarak okunacak. Buna göre, batı kaynaklı kelimelerde ince (l)den sonra gelen (o) ve (a) harflerinin üzerine bundan sonra düzeltme işareti konulmayacak. Örneğin, lokanta, lokomotif, lokal, plan, plastik, plaket, plaj, flama, klarnet, lahana gibi kelimeler 2005 yılında çıkarılacak kılavuzda düzeltme işareti konulmaksızın yer alacak. Zaten bu kelimelerin özgün biçimlerinde de bu işaretler yer almıyordu.” Akalın, ayrıca 2005 yılında yayınlanacak imla kılavuzunda ”hastahane, postahane, eczahane ve pastahane” gibi kelimelerin de günlük kullanımdaki haliyle “eczane, postane, pastane, hastane” şeklinde yer alacağını söyledi. TDK Başkanı Şükrü Haluk Akalın, buna karşılık dershane, boyahane, muayenehane gibi kelimelerde ise değişiklik yapılmayacağını ve bu kelimelerin kılavuzda aynen yer alacağını bildirdi. (aa)--Dbl2010mesaj 18:34, 25 Temmuz 2005 (UTC)
değiştir Yabanci kelimelerin TürkçeleştirilmesiBu çok tartismali bir konu. Tek tek kelime kelime tartismak zor olur ancak genel bir politika belirlemek iyi olur. Örneklerin yararli olacagini dusunuyorum. Bazı kelimeler direk kabul gördü (Gokbilim), bazilarinin üzerinde halen tartışılıyor (İnternet). Bir de yabanci eserlerin, karakterlerin ve şehirlerin turkcelestrilmesi soz konusu. Spiderman- Örümcekadam, Kaliforniya- California, Teksas-Texas gibi... Citrat Bence zaten yerleşmiş olanlar Türkçe olarak kullanılmalı. Örümcek adam yerleşmiş olduğu için bence tercih edilmeli ama Batman Yarasaadam olarak tanınıyor mu bilmiyorum. Birinci amacımız burada Türkçe'yi kurtarmak değil. Burada bir savaş vermiyoruz. Elbetteki düzgün Türkçe kullanılması gerekiyor ama kelimeler uydurup ansiklopediyi anlaşılmaz kılmamız doğru değil. Bazı arkadaşlar Türkçenin yabancı dillere yenik düşen kelimelerini çeşitli yerlerden buldukları kelimeler ile değiştirip, Türkçe için iyi şeyler yaptığını düşünebilir ama Vikipedi'yi de zedeleyebilir. Dikkatli olunması gereken bir konu. --Dbl2010mesaj 18:34, 25 Temmuz 2005 (UTC)
vikipedi standart oluşturma peşinde koşmamalı bence, vikipedi bir ayna gibi olmalı: zaten dinamik yapısı sayesinde o an tutulan kelimeler/yazış şekilleri vikipedi'de yer alacak, zamanla değişirse burda da değişecek. tarafsızca.. :) --spAs 22:42, 25 Temmuz 2005 (UTC)
Türkçe'de yer alan kelimeler kaynağına bakılmaksızın kullanılmalı.--Erzurumlu İbrahim 03:29, 26 Eylül 2005 (UTC) değiştir Öztürkçe kullanımıMakalelelerde mumkun makul öz Turkce kullanilmasini herhalde herkes destekliyordur. Bazi kelimelerin asil hallerini bulmak kolay herhalde: "link" yerine "bağlantı" gibi ama "sekme"'nin onun yerini tutacagindan emin degilim. Bir de "web sitesi" diye ingilizce "web site"'in yanlis cevirisi var. Bunlari herhalde bot ile duzeltmek mumkun olur. "Web" her ne kadar "ağ" anlamina gelse de "network" olarak algiliyorum ben'. Bir diger karsilastigimiz sorun da "balik adam" ve "bilim adami" gibi cinsiyet iceren sozcukler (ornek Kategori:Mesleklerine göre kişiler). "Balik adam" yerine "dalgic" denebilir belki ama medyanin yeni kullanmaya basladigi "bilim insani" kelimesi briaz tuhaf kaciyor. Fikri olan? Citrat
Vikipedi de önemli olan anlatabileceklerimizi en iyi şekilde anlatabilmektir. Dile yerleşmisse kelimeler kullanılmalıdır diyorum.--Erzurumlu İbrahim 03:29, 26 Eylül 2005 (UTC) Dilde yer bulmuşluk göreceli bir kavram. Eğer bu matık kabul edilse, herhangi bir grup x kelimesini dilde yer bulmuştur diye kullanabilir hale gelir. Ama o kelime başka birisi için birşey ifade etmiyecektir. Konunun açıldığı makale başlığını örnek alalım. "Esmaül Husna" veya "Allah'ın 99 ismi". Türkçe bilen herkes "Allah'ın 99 ismi" ne anlama geldiğini anında söyleyebilecektir. Ama arapça karşılığı olan "Esmaül Husna" nın tüm Türkçe bilenler tarafından anlaşılacağını söylemek ya da bu kelime dile yerleşmiştir demek hiçte inandırıcı gelmiyor. Türkçe ifade edilebilen birşeyi neden başka diller kullanarak ifade edelim ki? --Dbl2010mesaj 05:36, 26 Eylül 2005 (UTC) Bence dile yerleşmişlik o kadar da göreceli bir kavram değil. Bir kelimenin dile yerleştiğini deyimlerden, atasözlerinden, şarkı sözlerinden çıkarabiliriz. Yazılı dile yerleştiğini ise edebiyatçıların kullanımından, basından görebiliriz. Edebiyatla ilgili kıstası sadece verimli dönemi Cumhuriyete yetişen edebiyatçılar için önerdiğimi vurgulamalıyım. Ondan önce edebiyatçılarımız bir özenti içinde bol yabancı kelime kullanıyorlardı. Bu kıstaslar tartışmalı durumların hepsini olmasa bile çoğunluğunu çözümler inancındayım. - Filanca değiştir Sık yapilan hatalarOzel isimleri'in ayrilmasinda ve "de" ve "ki" eklerinde cok sik hata yapiliyor. Ingilizce'den Turkce'ye aldigimiz kelimelerin bazilari ozel isim olarak kabul ediliyor, internet, web gibi. Bu tur konulara da aciklik getirmek gerek. Hangi kelimeler ozel isim? Gramer hatalari ve karisik cumle kurulmasi sık rastlanan problemler. Citrat bence yazılım hataları konusunda taviz verilmemeli, ilkokulda öğretilen de ve ki'nin yazılış kurallarının bazılarınca bilinmediğini görmek de sadece rahatsızlık değil endişe de verici; bunun neresi tartışma konusu çıkaramadım.. özel isimlere gelince, yabancı dillerden alıp biz özel isim yapmıyoruz bunları, örneğin "the Internet" ingilizcede de özel isimdir, dünyada sadece bir tane var olan bir örneğe gönderme yapar. sözcükler kavramlara değil dünyadaki örneklerine gönderme yapılıyorsa özel isimdir, ben evimin önündeki ağaca 'sırık' diye isim takarsam - bunu neden yapmak isteyeceğimi bir kenara bırakırsak - ve Sırık dediğimde o ağaca gönderme yapıyorsam özel isimdir. (bunun dışında yazılışı ingilizce olan kelimeler ek aldığında kesme işareti ile ayrılıyor, bu özel isim meselesinden ayrı bir durum..mesela router'ım bozuldu gibi.. bunda amaç sanırım kesmeye kadar yabancı dilde ondan sonra türkçe okunuşun geçerli olduğunu vurgulamak..) özetle türkçe gramer belli ve hataları gördükçe düzeltmemiz gerekiyor derim, kaynak derseniz: tdk. tdk'yı takmayacağımız tek konu yeni çıkarılan öztürkçe kelimelerin kullanımı konusu olmalı bence; yaygın olanları kullanır diğerlerini kullanmayız..--spAs 23:07, 25 Temmuz 2005 (UTC) Herhangi bir kelimede tartışma çıkmaza girerse bir referans göstermemiz lazım. O da bence TDK olmalı. TDK yetersiz geldiğinde en çok yaygın olan seçilebilir. Elbetteki yazım hataları kabul edilemez. --Dbl2010mesaj 01:00, 26 Temmuz 2005 (UTC) Kelime ve kullanımların kuralcı, veya kullanımcı, veya her ikisi de olması istenilebilir. TDK (ve örneğin T.C. eski medeni kanunu) Cumhuriyette Fransız ve (Avrupa) kıtasal akımlarının etkisini ve zamanın Türkiye'sindeki dil devrimi ile eğitim standardizasyon ihtiyaçlarını yansıtmaktadır ve daha ziyade planlamacıdır. Oysa Anglo-Saxon yaklaşımda 'planlanmış' yerine 'kullanımda' oluş referans kabul edilmektedir. İngilizce'de temel bir referans kabul edilen OED (Oxford English Dictıonary) sadece ilk kullanım ve deşişen kullanım kaynaklarına gönderme yaparak yetinmektedir, sürekli ortaya çıkan yeni kelimeler ve kullanımları en hızlı ve doğru şekilde yansıtabilmeyi amaçlamaktadır. Planlanmış dil ile kullanılan -ve evrimleşen- dil arasında doğal çelişkiler ve taraftarları arasında hem dil bilimsel hem de politik boyutlara varan görüş ve amaç ayrılıkları olması da doğaldır. Tek bir referans veya referans sistemi gösterilmesi sınırlayıcı olacaktır. Daha önemlisi klasik ansiklopedik yaklaşıma da aykırı düşecektir. değiştir Tür bildiren ikinci isimler2004 yılında yayımlanan İlköğretim Okulları İçin İmla Kılavuzu'nda yer alan kurala göre, yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Aral Gölü, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Ege Denizi, Erciyes Dağı, Fırat Nehri, Zigana Geçidi, Süveyş Kanalı. Doğru yazılış, II. Dünya Savaşı biçimindedir. (kelimeler arası boşluk olması gerektiğinden II.'den sonra boşluk vardır) Kaynak: İlköğretim Okulları İçin İmla Kılavuzu, Türk Dil Kurumu Yayını, Ankara, 2004 --Timurberk 10:50, 21 Eylül 2005 (UTC) "II. Dünya Savaşı" biçimindeki makaleler için. Ana makale ismi bu şekilde güzel oluyor, fakat ortalama bir kullanıcı sanırım "I,V" karakterlerini kullanarak arama yapmaz. Bu yüzden bu tür makaleler oluşturduğumuz zaman, "2. Dünya Savaşı" ve "İkinci Dünya Savaşı" tarzında yönlendirmeler oluşturmayı unutmayalım.--Ugur Basak 21:43, 6 Kasım 2005 (UTC) değiştir "Türkçe" sözcüğünün kesme işaretiyle ayrılma(ma)sıBu sayfa da dahil olmak üzere pek çok sayfada yapılan bir yazım hatasını dile getirmek istiyorum. "Türkçe" sözcüğüne gelen ekler kesme işaretiyle (') ayrılmaz. Örneğin "Türkçe'nin" yazımı yanlış, "Türkçenin" yazımı doğrudur. Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu der ki:
--MaXCoDeR 20:56, 3 Aralık 2006 (UTC) değiştir Vikipedi'de tercih edilen yazım şekliBazı kelimelerin eş anlamlıları var ve genelde kişinin genel kullanımına kalan bir şey. Ancak argo ve jargon şeklilleri de var. Ben bunların başlık olmalarından yanayım ama makale içinde mümkün mertebe Türkçe'ye en uygun, düzgün halini kullanmak gerekir diye düşünüyorum. Eski, Osmanlıca kelimeler için de ayni sey söz konusu, tıbbi terimler içinde. Genel düzende resimleri sol tarafa (en azından ilkleri) almak uygun geliyor. Hepsi öyle olunca sayfa bütünlüğü oluyor. Citrat Osmanlıca kelimeleri dilde yer bulmuşsa kullanılmalıdır.--Erzurumlu İbrahim 03:29, 26 Eylül 2005 (UTC) değiştir Türkçe HarflerTürkçe klavyesi olmadığı için Türkçe harflerin sadece ASCII karşılıklarını yazmak zorunda kalan arkadaşlar belki bir otomatik dönüştürücü kullanabilirler. Zemberek kütüphanesinin böyle bir fonksiyonu var, eğer arkadaşlar kullanırız derse kütüphanedeki o fonksiyona basit bir belirsizlik giderici ekleyip kullanımı ile ilgili bilgi verebilirim. Mdakin değiştir SayılarSayılar konusunda her üç sıfırda bir ". -nokta" yerine ", - virgul" kullanmak daha doğru geliyor. Küsürat için ".' uygun (örnek 14.000 yerine 14,000; pi=3.12159 gibi). Sayılar (TDK) 1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır: bin yıldan beri, dört kardeş, haftanın beşinci günü, üç ayda bir, yüz soru, iki hafta sonra, üçüncü sınıf. Yaş otuz beş, yolun yarısı eder. (Cahit Sıtkı Tarancı) Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır: 17.30'da, 11.00’de, 1.500.000 lira, 25 kilogram, 150 kilometre, 15 metre kumaş, 1.250.000 kişi, % 25, % 50. Saat ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir: saat dokuzu beş geçe, saat yediye çeyrek kala, saat sekizi on dakika üç saniye geçe, mesela saat onda. 2. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır: iki yüz, üç yüz altmış beş. 3. Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticarî belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır: 650,35 (altıyüzelliYTL,otuzbeşYKr). 4. Notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır: on altılık. 5. Oyun adlarını niteleyen sayılar bitişik yazılır: altmışaltı. 6. Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerde ayların yazılışında, kitap ve dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların numaralandırılmasında kullanılabilir: XX. yüzyıl, III. Selim, XIV. Louis, II. Wilhelm, V. Karl, VIII. Edward, 1.XI.1928, I. Cilt, XII. Cilt. 7. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur: 326.197, 49.750.812, 28.434.250.310.500 . 8. Sayılarda kesirler virgül ile ayrılır: 15,2 (15 tam, onda 2), 5,26 (5 tam, yüzde 26). 9. Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır: 15., 56., XX.; 5'inci, 6'ncı. UYARI : Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır; ayrıca nokta konmaz: 8.'inci değil 8'inci, 2.'nci değil 2'nci. 10. Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir: 2'şer değil ikişer, 9'ar değil dokuzar, 100’er değil yüzer. (Kaynak: Türk Dil Kurumu)Ekleyen: Evrim GÜNEN Citrat Sayılarla ilgili olarak, Türkçe'de nokta binlik ayracı, virgül ise ondalık için kullanılır. bu birçok dilde bu şekildeyken ingilizcede tersidir. Zaten Türkçe klavyeler de ms-office programları da bu kurala göre düzenleniyor, teknik bir yetersizlik söz konusu olmadıkça bu kuralı değiştirmeye çalışmak gereksiz.--spAs 23:12, 25 Temmuz 2005 (UTC)
Sayılar konusunda diğer dillere veya office programına bakmamıza gerek yok. Gramerimizde nokta binlik ayırıcı, virgül ondalık kısmı gösterir. Muhasebede de kuruş virgül ile ayrılır. Türkçe dilbilgisinde bu kural var zaten. Bu bizim karar vereceğimiz bir konu değil. --Dbl2010mesaj 00:44, 26 Temmuz 2005 (UTC)
Ondalık ayracı olarak virgül kullanımından vazgeçmek zor, her ne kadar İngilizce kullanımla uyumsuz ise de. Numeric pad'de tuş üzerinde nokta görülse de sistem ayarları Türkçe kullanımda ayracın virgül şeklinde görünmesini sağlamalı. Binlik ayracı konusu Excel gibi programlarda sorunsuzca ele alınabilirken, bunun dışında otomatik güncellenen tablolar vs.de sayının bir metin şeklinde algılanmasına yol açarak gerçekten biraz problem yaratabiliyor ama bunun Vikipedi açısından önemi ne olabilir bilmiyorum. Büyük sayılar binlik ayracı olmadığında gerçekten anlaşılmaz hale geliyor, nokta yerine boşluk koymak görüntüyü kurtarsa da aynı şekilde sayının sayı olmaktan çıkıp bir metin haline gelmesine neden oluyor, yani nokta kullanmaya göre daha avantajlı değil. Allison connors 17:26, 26 Temmuz 2005 (UTC)
Türkiye'de imla kuralları konusunda iki otorite var; Türk Dil Kurumu ve Dil Derneği. Bu konuda ikisi uyuşuyor: - "Virgül imi, sayıların ondalık kısımlarını göstermek için kullanılır: 238.537,13" Dil Derneği Yazım Kılavuzu 2002, sf. 47 - "Sayılarda kesirler virgül ile ayrılır: 15,2 (15 tam, onda 2)" [1] TC Merkez Bankası da tutar belirtirken bu kurala uyuyor. Ayrıca ben hatırlıyorum, ilkokulda bize böyle öğretmişlerdi :) Bildiğim kadarıyla Anglosakson dünyası, onların sömürgeleri ve Japonya küsurlarda nokta kullanır. Biz pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da Kıta Avrupası sistemine uyuyoruz, mes chers amis. - Filanca değiştir Özel İsimleri Kullanırken Türkçe Okunuşlarını YazmakArkadaşlar benim merak ettiğim bir konu özel isimleri kullanırken Türkçe okunuşlarını yazacak mıyız? Ben şahsen Türkçe okunuşlarını parantez içinde yazmayı tercih ediyorum mesela "Sigmund Freud(Sigmund Froyd)" şeklinde. Bir yazımda M60 Patton tankını tanıtıyordum orda isminin General Patton'dan geldiğini yazarken "Patton(Petın)" diye yazdım. Ama sonra arkadaşlar girip düzeltmişler. Ben hep M.E.B kitaplarında Türkçe okunuşlarının parantez içinde yazıldığını gördüm ben de böyle bir yol izlememiz gerektiğini düşünüyorum çünkü Vikipediye giren herkes İngilizce bilmek zorunda değil. Bazı Rusça veya Çinceden gelen kelimeler var onları da ingilizlerin yazdığı gibi yazıyoruz. Ben bunların Türkçe şeklinde yazılmasından yanayım. Eğer İngilizce yazılımları dünya çapında kabul görüyorsa o zaman parantez içinde yazarız Türkçe karşılıklarını. Benim aklıma takılan bir konu da Türkçe okunuşların önce mi sonra mı yazılacağı yani "AH-1 Cobra(Kobra)" mı doğru yoksa "AH-1 Kobra(Cobra)" mı doğru? Kullanıcı:Ruzgar
Yabancı kelimeler okunuşuna göre yazılmamalı bizim işimiz yabancı kelimeleri türkçeleştirmek veya okunuşlarını yazmak değil. Bu bir ansiklopediyse belirli standların dışına çıkmamalı. microsoftu bazen mikrosoft bazende makrosoft şeklinde okuyanlar var. Hangisi uygun --Ormanbotanigi 22:37, 6 Kasım 2005 (UTC) Bence makalede parantez içinde nasıl okunduğunu belirtmek çok güzel bir fikir. Kökenini de. İsimlendirme konusunda orijinal haliyle kalması uygun.----Dbl2010 23:31, 6 Kasım 2005 (UTC) Ben yabancı sözcüklerin okunşularının Türkçe yazılmasının faydalı olacağını sanıyorum mesela üstte arkadaş Microsft(Maykrosoft) örneğini vermiş. Mesela bu kelime zamanında hep İngilizce yazıldığı için ve yanına da Türkçe okunuşu yazılmadığı için kimi insanlar Maykrosoft demiş kimileri de Mikrosoft. Bence bu tür karışıklıklara mahal vermemek için yazdığımız her yabancı kelimenin Türkçe okunuşunu yazmalıyız. Ayrıca istikrarlı ve düzenli bir ansiklopedi olmak için bunlara dikkat etmemiz lazım. Yabancı kaynaklı ansiklopedilerin (Meydan Lorouse vb..) bazılarında Türkçe okunuşları yazılmış bazılarında da ise yazılmamış ama 1990'larda basılan Türkiye Gazetesi Rehber Ansiklopedisinde Türkçe okunuşları da yazıyor. Başka Türkçe ansiklopedilerde nasıl yazılmış bilmiyorum tabii onlara da bakmak lazım. Bazı isimlerde ben Türkçesinin önce yazılmasını istiyorum mesela AH1 Kobra helikopteri gibi. Almancada da böyle örnekler var eğer kelime makul bir şekilde Almanca karşılanabiliyorsa Almancasını yazıyorlar. Ama tabii bu da indeksleme açısından problem çıkarabilir çünkü bazı kimseler yabancı kelimesini yazcaklar bazıları ise Türkçesini. Ben kelimenin orijinal alfabesinde yazılmasını gereksiz görüyorum ama eğer bu konuda ortak bir karar alırsak, İngilizce Vikipediye girilip ordan alınabilir. Benim için çok büyük sorun değil.Kullanıcı:Ruzgar değiştir Türkçe okunuşların yazılması hakkında ortak kararArkadaşlar yönetici arkadaşlar Türkçe okunuşların yazılmasında mutabık mı? Eğer ortak bir görüşe vardıysak köy çeşmesi yazacağım. Ruzgar
Bu konu hakkında çok az kişi görüş belirtmiş ama bence bu okunuşlarını yazma konusunu bir an önce Tüzük bölümüne yazmalıyız. Bir çok arkadaşımız bu konu hakkında bilgilendirilmediği için Rusça veya Japonca kelimeleri bile İngilzce yazılışı ile yazıyorlar. Ben bu arkadaşları uyardığımda teşekkür edip düzeltiyorlar. Hatta latince kelimelerin parantez içinde yazılmasını tavsiye ettiğim zaman bile hep olumlu tepkiler alıyorum. Tek tek arkadaşlara mesaj atmak da bir çözüm ama her eklenen makaleyi takip etmemiz lazım. Bence şöyle bir ibare eklemeliyiz tüzüğe:
yazılması kişinin kendi kararına kalmış olsa da tavsiye edilmektedir. Okunuşları yazılmadığı takdirde karmaşıklığa yol açabilir ve anlaşılır Vikipedi ilkesinin dışına çıkılabilir. Örn: Microsoft kelimesinin İngilizce okunuşu Maykrosoft şeklinde olduğu halde bu kelimenin yanına okunuş yazılmadığı zaman Mikrosoft şeklinde okunabilir ve bu kafa karışıklığına yol açabilir. Kullanım şekli ise şöyle olmalıdır; Microsoft(Maykrosoft). Ruzgar Atatürk'ün "Nutuk" isimli kitabında Türkçe telaffuzlar önce, İngilizce yazılışı ise parantez içerisinde yazılmıştır. Corç (George) gibi... değiştir Tek tırnak ('), çift tırnak (") kullanımıTek tırnak vurgu, çift tırnak konuşmalardaki alıntılar için kullanılır. Tek tırnak örnekleri:
Çift tırnak örnekleri
Maalesef yukarıda yazanlar gerek TDK gerekse Dil Derneği'nin yazım kılavuzlarına aykırı. Çift tırnak (kullanım sıklığı nedeniyle sadece tırnak da diyebilirsiniz) her tür alıntıda kullanılıyor. Tek tırnak ise çok daha nadir, "Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken bir sözü belirtmek için kullanılır." Örnek: Edebiyat öğretmeni “Şiirler içinde ‘Han Duvarları’ gibisi var mı?” dedi. [2] değiştir Türkçe okunuşların yazılması hakkında ortak kararArkadaşlar yönetici arkadaşlar Türkçe okunuşların yazılmasında mutabık mı? Eğer ortak bir görüşe vardıysak köy çeşmesi yazacağım. Ruzgar değiştir Çince ve Japonca adların yazılışıBu tartismalara yeni bakiyorum. Uzun sure once baslamis anlasilan. ancak vikipedideki sayfalara bakinca bir sonuc alinamadigi belli oluyor. Cince konusunda, TDK gibi otoritelerin belirledigi kurallara bakmak yerine biraz pratik davranmak gerekiyor bence. Pinyin bugun Cin'de oldugu gibi tum dunyada kullanilan basit bir sistem. Eger gonderdiginiz bir postanin Cin icinde yerini bulmasini istiyorsaniz mutlaka pinyin kullanmaniz gerekir. Şangay'ın nerede oldugunu hiçbir Çinli bilemez. Bu Şangay guzel bir ornek aslinda, cocuklugumuzda hatirliyorum, Shanghai diye yazilirdi. Sonradan h'ler cikarildi, i y oldu, kelimenin Turkce okunusuyla (Şanğ-hay gibi okunur) ilgisi olmayan bir yazim ortaya cikti. ve gazetelerde kitaplarda herkes tarafindan kullanilmaya basladi. Wikide bir de Taichi çuan ornegi vardır. Basliği bir turlu duzeltilememistir. Pinyin ile Taiji quan olarak yazilir. Okunusu tayciçüen'dir. bence bu sorunun en kolay cozum yolu tek bir sistem belirleyip onun yerlesmesini saglamak. Ben Cin ile ilgili makalelerde basliklarin pinyin yazilmasini, altta maddenin basinda () icinde Turkce okunusunun belirtilmesini savunuyorum. --CenkX 11:02, 30 Mayıs 2008 (UTC)
Daha erken saatlerde, Wikipedia'daki Shaolin Soccer makalesini temel alarak, Shaolin Futbolu makalesi Vikipedi'ye yazmıştım. Ruzgar makalenin ismini Şaolin Futbolu olarak değiştirdi ve bunun nedenlerini de o makalenin Tartışma bölümüne yazdı. Verilmiş olan TDK linkini dikkatle okudum. Orada Rusça için açık bir şekilde "Rusça özel adlarda Rus harflerinin ses değerlerini karşılayan Türk harfleri kullanılır: Bolşevik, ..." diyor ama Çince ve Japonca için benzer bir açıklık söz konusu değil: Çince ve Japonca Adların Yazılışı 1. Çince adlar, Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır: Honan, Huangho, Kanton, Nankin, Pekin, Şanghay, Vuhan. 2. Japon yer ve kişi adları da Türkçede yerleşmiş biçimlerine göre yazılır: Tokyo, Hiroşima, Nagazaki, Osaka, Hokkaydo, Kyoto; Hirohito, Nobuo Haneda, Kayako Hayashi, Sbuishi Kato, Masao Mori. Belki Çince için verilen örneklerde yok ama Japonca için verilen örneklerde Hiroşima yanında Hayashi ya da Sbuishi gibi, ilgili yerle ş değil, sh kullanılarak yazılmış isimler var. Şaolin Futbolu'na dönersek, şaolin yazımının Türkçe'ye yerleşmiş olduğunu Google'daki Türkçe sayfalarda aynen aratınca gelen sayfaların çokluğundan anlıyorum; bana da öyle yazmak daha mantıklı geliyor. Lakin, örneğin Stephen Chow'un soyadını Çov ya da Çoo diye yazmak mantıklı gelmiyor:
Belki de yabancı dilden gelen her ismi, istisnasız ve mümkün mertebe, Türkçe okunuşları ile yazmak daha uygundur, biraz radikal olsa da:
--Doruksal 23:30, 17 Aralık 2005 (UTC) Latin alfabesi kökenli alfabelerle yazılan dillerdeki isimler, Türkçede değiştirilmeden yazılıyor, yani Maykıl Ceksın doğru değil. Stephen Chow pek çok Hong Kong'lu gibi yarı yarıya İngilizce bir isme sahip. İngilizce Hong Kong'da hala resmi dil, dolayısıyla Stephan Chow yazma konusundaki kararınız doğru bence. Öte yandan Çin Halk Cumhuriyetinin geliştirdiği uzay gemisini Şençu diye yazmak gerekir. Bu arada Çinceyi Latin alfabesinde yazmak için bazı uluslararsı sistemler var. Mesela Pinyin. Türkçede kullanılması ne kadar doğru, bilemiyorum, TDK ve Dil Derneği gibi kurumların da bu konuda bir görüş belirttiğini görmedim. Filanca 21:23, 1 Ocak 2006 (UTC) Pinyin hakkında biraz ek bilgi: Bu alfabe, özellikle Çince için geliştirilmiş. Yani Çince'nin Latin alfabesi. Dolayısıyla, Pinyin'i Vikipedi'de kullanabiliriz. "Türkçe okunuşa uymuyor" savı buna karşı geçerli olamaz, zira Pinyin sadece Çinceye uymak üzere yapılan bir alfabe, İngilizceye, Türkçeye veya başka bir dile de uymuyor. Konuştuğum Çinli akademisyen, Pinyin'deki "sh" harf bileşiminin "ş" olarak yazılmasına karşı çıkmadı mesela, ama diğer Türkçeleştirmelere karşı çıktı. Pinyin'le yazılan Çin isimlerini aynen bırakmak daha iyi olabilir. Ama bunların yanında Türkçe okunuşu da yazmakta yarar var. Filanca 17:44, 10 Şubat 2007 (UTC)
Tabii. Mesela Pinyin'de "zh" bileşimi Türkçe "c" sesini veriyor. Ama buna dayanarak Pinyin'de "zh" gördüğümüz yere "c" yazamıyoruz, zira Pinyin'in "c"'si de başka bir sese (Türkçe harferle "ts" sesi) karşılık geliyor. Filanca 18:11, 10 Şubat 2007 (UTC)
Yorumlarınızın çoğuna katılıyorum. Bir nokta önemli: Pinyin sadece Çince için yapılmış özel bir Latin alfabesi. Dikkat ederseniz, sadece sesleri değil, Çincede büyük önem taşıyan tonlamaları da Pinyin ile ifade edebiliyorsunuz, ki anladığım kadarıyla bu durum Pinyin'i Çince'yi yazmak için herhangi bir başka Latin alfabesinden (mesela Türkçe Latin alfabesinden) üstün kılıyor. "sh" gibi bazı örneklerde Pinyin İngilizceye uyuyor gibi görünüyor, ama değil aslında, Pinyin'de harflerin ses değerleri İngilizce'dekinden çok farklı. Bir başka örneğe bakalım: Fransızca Latin alfabesinde "ş" sesi için "sh" değil "ch" harf bileşimi kullanılır. Buna rağmen, Fransızca Vikipedi'de Pinyin ile yazılan adlarda "ş" sesi için "sh" kullanılıyor. Tüm bunları göz önünde tutarak bence, Çince adları (a) okundukları gibi, yani Türkçe Latin'le (b) Pinyin'le ve en iyisi (c) her ikisiyle birden yazma seçeneklerinin hepsi doğru ve geçerli. Özellikle "Pekin" gibi gelenekselleşmiş isimlerde sadece Pinyin kullanmak doğru olmaz. İngilizce veya bir başka Latin alfabesi kullanmak ise yanlış olur. Madde adının Türkçe Latin mi, yoksa Pinyin mi olması gerektiği konusunda taraf tutmak zorundayız. "Pekin", "Şanghay", "Konfiçyüs", "Çan Kay Şek" gibi bilinen adlarda madde adı Türkçe Latin (okunduğu gibi) olmalı bence. Diğer maddelerde ise Pinyin veya Türkçe Latin olabilir. Vikipedi'de Çin'le ilgili maddeler arttıkça bu konuda daha iyi karar verebiliriz. Saygılar, Filanca 23:04, 10 Şubat 2007 (UTC)
TDK Yazım Kılavuzunu hazırlarken Çin Pinyin'e geçmişti elbette. Pinyin'in ortaya atılışı 1958'e, Çin Halk Cumhuriyeti'nce resmen kabulü 1979'a dayanıyor. Ama TDK'nın bunlardan haberi var mıydı o ayrı konu. Çince adların nasıl yazılması gerektiğini bu yaz TDK'ya sordum. Resmi cevaplarında "bu bir uzmanlık konusudur, üniversitelere sorun" dediler. Ondan sonra üniversitelerin Çince bölümlerine gönderdiğim epostalara ise cevap alamadım. Yazım Kılavuzu'ndaki "Latin kökenli harfler kullanmayan ülkelerle ilgili özel adlar Türkçe söylenişleriyle yazıya geçirilir" ifadesi, Pinyin'le yazılan Çince için geçerli değil, çünkü Pinyin bir Latin alfabesi. Dolayısıyla TDK'ya ters düşmeden Pinyin kullanabiliriz. Madde başlıklarının Pinyin'le yazımına karşı değilim, ama bizim alıştığımız alfabeden çok farklı olduğu için yanında parantez içinde "Pinyin" ifadesini kullanmak ve Türkçe latin okunuşunu vermek kaydıyla. Pinyin maddesinden okunuşları çıkarmak kolay. Filanca 23:51, 10 Şubat 2007 (UTC)
Pekiyi Fransızca Vikipedi hakkında verdiğim örneğe ne diyorsunuz? Anladığım kadarıyla pinyin yerelleştirilebilecek bir şey değil. Çincenin kendine mahsus latin alfabesi. Bunun tek istisnası olarak pinyin krilinden bahsediliyor. Öte yandan benim konuştuğum bir Çince hocası da "sh"leri "ş" yazabilirsiniz demişti. Ama Fransızlar "sh"leri "ch" yapmıyor?! Karışık bir konu. 20:25, 2 Mart 2007 (UTC)
Çince yazmak için Pinyin kullanan viki var mı? Yoksa yine biz mi ana dilini kullanmaktan utanamada/kaçınmada sınırları zorluyoruz? - Erhan 19:13, 12 Mart 2007 (UTC) Merhaba. Bunun ana dilimizi kullanmaktan kaçmakla ne ilgisi var, doğrusu anlamadım. Pinyin bir yabancı dilin (Çincenin) Latin alfabesidir ve nasıl İngilizce kelimelerde İngiliz Latin alfabesini kullanmak normalse, Çincede de Pinyin kullanmakla Türkçeye ihanet etmiş olmayız. Pinyin'in diğer Viki'lerde kullanımına gelince.. İngilizce Viki'nin Çince için üslup elkitabında bu konuya değiniliyor. [3] Buna göre Pinyin kullanımına sadece izin verilmiyor, bu İSTENİYOR: "All encyclopedia entries whose title includes a Chinese name or term should include the relevant Chinese characters and hanyu pinyin representation." İngilizce Viki'de Pinyin genellikle ilk cümlede geçiyor. Madde başlığı çoğu kez aksansız Pinyin oluyor. İlk cümlede ise aksanlı Pinyin kullanılıyor. Ama bunun istisnaları da var. Aksanlı Pinyin madde başlığı örneği: Yuán qì maddesi. Fransızca Viki'de ise standart yazım şekli aksansız Pinyindir: "Sur Wikipédia, la norme retenue pour transcrire les mots chinois est le hanyu pinyin sans accents." [4] Cümlenin altında bu durumun istisnalarını görebilirsiniz. Biri yukarıda Türkçe Viki için önerdiğim, bilinen, yerleşik kelimelerin Fransızcada yerleşik geleneksel yazımı olan kelimelerin bu yazımlarının korunması. Fransızca Viki'de Pinyin kullanılan madde örneği: [5] Saygılar, Filanca 21:41, 12 Mart 2007 (UTC)
Peki sizce açık olsun, ben itiraz nedeninizi anlamıyorum. Madde adında Maykıl Ceksın yerine Michael Jackson yazmamız gerekiyor, bu Türkçe olmayan isimler için geçerli. İstisnası: Latin alfabesiyle yazılmayan diller. Çince, Pinyin ile yazıldığında, Latin alfabesiyle yazılan bir dil oluyor, çünkü Pinyin sadece Çince için tasarlanmış Latin alfabesidir. Peki neden madde isimlerinde Türkçe Latin kullanmayalım? Belki kullanabilirdik ama Çin'le ilgili madde yazdıysanız, İngilizce ve Fransızca Viki'lerde (bu dillerin gelenekselleşmiş Çince yazımları olmasına karşın) neden Pinyin tercih edildiğini (madde başlıkları dahil) göreceksiniz: Bu dilin sesleri bizimkinden oldukça farklı. Bir ismin Çin yazısından Türkçe Latine nasıl çevrileceğini bilmek uzmanlık işi, belki de bazı durumlarda (eğer ses karşılıkları yoksa) imkânsız. Oysa Pinyin bu konuda pratik bir imân tanıyor bize, hata ihtimali de yok. Buna karşın, yukarıda yazdığım gibi, Türkçe Latin kullanılmasına da karşı değilim. Saygılar, Filanca 20:34, 13 Mart 2007 (UTC)
Acaba Türkçe Latin alfabesi kullanarak Çince kelimelerin "okunur" hallerini verebilir miyiz? Bundan kasıt, okuyanın zihninde Çince seslerin belirmesi ise bazen hayır, zira Türkçe Latin, Pinyin'deki sesleri tam karşılamıyor, ancak yaklaşık bir ses verebiliyor. Hele aksanlı Pinyin iyice farklı ses değerleri taşıyor. Öte yandan tek amacımız bu mu? Öyleyse neden Shakespeare yerine Şekspir yazmıyoruz? Okuyanın zihninde çıkarması gereken sesleri canlandırmanın dışında, Latinceyle yazılan diller arasında bir standardizasyon yakalamaya da çalışıyoruz bence. Filanca 21:46, 13 Mart 2007 (UTC)
Sanıyorum yanılıyorsunuz, darbeden önce de (özerk TDK döneminde) Shakespeare yazıyorduk. Mesela elimde 1977 basımı TDK sözlüğü var, ekindeki ülke, yabancı dil ve para birimi yazımları tablosunda latin dilleri orjinallerinde yazıldığı gibi görülüyor. Yalnızca Latin alfabesine geçilen cumhuriyetin ilk dönemde kısa bir süre Şekspir yazıldı, "Gud Yir" reklamları görüldü. Marangoz Tahsin abinın bu ansiklopedideki tek sorununun Pinyin olacağını sanmıyorum. Biz doğru olanı yazmalıyız, standart Tahsin abi olacaksa matematik formüllerini de yazmamak lazım. Filanca 18:56, 23 Nisan 2007 (UTC)
TDK 1980 öncesinde özerk ve tutarlı bir çizgi izliyordu, şu anki Dil Derneği de bu çizgide. Sizin görüşünüz onlardan da ayrı bu durumda, kendinize özgü bir noktadasınız ki bu da Vikipedi'nin kaynak gösterme ve doğrulanabilme kurallarına pek uymuyor. Tartışmanın geldiği noktada görülüyor ki sizin fikriniz özel olarak Pinyin ile, Çince kelimelerin yazımı ile ilgili değil, Latin alfabesi kullanan yabancı dillerdeki tüm kelimelerin yazımı ile ilgili. Önerim, görüşlerinizi Çince ile kısıtlı bu başlık altında değil, daha genel bir başlık altında savunmanız. O durumda karşınızdaki güçlükleri daha net görebileceğinizi umuyorum. Tartışmayı bu başlık altında daha fazla uzatmamak için savunduğunuz konuda başka bir yorum yapmak istemiyorum. Saygılar, Filanca 13:38, 29 Nisan 2007 (UTC)
Gerek TDK, gerekse Dil Derneği, Latince ile yazılan dillerdeki adların (yerleşik istisnalar hariç) kaynak dilde yazıldığı şekilde yazılmasını savunuyor. Siz ise bu adların kaynak dildeki gibi değil, Türkçe okunduğu gibi yazılmasını savunuyorsunuz, yanılıyor muyum? Bu genel tutumunuz İngilizce, Fransızca ve sair tüm Latin alfabesi kullanan diller için geçerli. Çince özeline gelince, bu dil, eskiden sadece Çin yazısıyla yazılırdı. Oysa şimdi bir Latin alfabesi olan Pinyin ile de yazılıyor. Dolayısıyla Pinyin yazımını korumak, TDK ve Dil Derneği görüşüne aykırı değil (nitekim diğer Latin alfabesi kullanan diller de Pinyin yazımını kullanıyor, bu tartışmada, yukarıda örneklerini görebilirsiniz). Sizinle asıl önemli fikir ayrılığımız Çinceyle ilgili değil, Latin alfabesi kullanan tüm dillerin yazımıyla ilgili. Saygılar, Filanca 09:07, 30 Nisan 2007 (UTC)
Evet konumuz "Latince tabanlı diller" değil. "Latin alfabesiyle yazılan diller". Çince de bunlardan biri. Pinyin "yardımcı bir ek" değil, başlı başına ve resmi bir alfabe. Yani Pinyin kullanımı, Latin alfabesiyle yazılan dillerin orjinallerine sadık kalınması gerektiğini söyleyen TDK ve Dil Derneği kurallarına uygun. "Çin yazısı yerine mutlaka Pinyin kullanalım" demedim, bunu da kullanabiliriz dedim ve tartışmaya açtım. Vikipedi'de Çince bilen ve Çin kültürüyle ilgilenen kişilere danıştım. Çin kültürü konusunda bilgili kişilerin (konuştuğum akademisyen de dahil) hepsi Pinyin kullanılmasını doğru buldu, Türkçe Latin alfabesinin Çinceyi yazmak için yetersiz olduğunu (diğer Latin alfabeleri gibi) belirttiler. Diğer Vikipedilerdeki uygulamaları da araştırdım, yukarıda görebilirsiniz. Ayrıca biraz yukarıda "Atatürk böyle yazardı" diye "Şekspir" yazılmasını savunan siz, şimdi görüşünüzün sadece Çince ile ilgili olduğunu söylüyorsunuz, bu tutarsızlık niçin? Artık kendimi tekrar etmemek için bu tartışmayı bırakmak istiyorum. Filanca 09:53, 30 Nisan 2007 (UTC) değiştir ( ) işaretinin kullanıldığı yerlerdeğiştir Vikipedi Terimleri Tartışmasıdeğiştir Kategori yerine Sınıf?Vikipedi terimlerinde 'Kategori' yerine 'sınıf' ve 'sınıflandırma' kullanilmasini oneriyorum. 'Siniflandirmak' bana cok daha Türkçe, dogal ve mantikli geliyor 'kategorizasyon'dan... bahar 14:58, 10 Şubat 2006 (UTC)
Desteklemiyorum, Zcs'nin belirttiği sebeplerden dolayı.--Martianmister 12:41, 25 Nisan 2007 (UTC) değiştir Kategori yerine Ulamyukardaki mantığa göre oylama kategori yerine türkçe olan ulam kelimesini öneriyorum--Uannismsj 12:35, 25 Nisan 2007 (UTC)
değiştir Makale yerine Madde?Vikipedide 'makale' yerine 'madde' (bir cesit entry ya da article) kullanilmasini oneriyorum. Makale uzun bir yaziyi çağrıştırıyor. Oysa sadece bir 'entry' anlamına geliyor burada. bahar 14:58, 10 Şubat 2006 (UTC)
değiştir Türkçe terimler tutarlılık listesiŞöyle bir sayfa olsa, içinde Vikipedi'nin tercih ettiği kelimeler ve olası karşılıkları olsa botların parse edebileceği gibi; tartışma saymafında "teori mi kuram mı", "fonksiyon mu işlev mi" gibi tartışmalar yapılabilse hoş olmaz mı? Bu arada bu sadece terimler için değil, standartlaşma ihtiyacı olan her konu için gerekli sanırım. -Alphan 20:51, 10 Şubat 2006 (UTC)
:*Eğer resmi bir Türkçe ismi varsa o isim kullanılır. Örneğin "Washington" yerine "Vaşington". Ben yukarıdaki iki madde ve verilen örneklerin yanlış olduğunu düşünüyorum. Hadi Kaliforniya belki kabul edilebilir ama Washington gibi türkçeye geçmiş bir ismi Vaşington haline getirmek bana doğru görünmüyor. Öncelikle bu konuyu halletmemiz gerekir.--Martianmister 12:49, 25 Nisan 2007 (UTC) değiştir Dış bağlantıMadde altında TDK'ya verilen bağlantı çalışmıyor.--Martianmister 12:50, 25 Nisan 2007 (UTC) Tamam düzeltilmiş.--Martianmister 11:31, 26 Nisan 2007 (UTC) değiştir Çince ve Japonca adların yazılışı: yenidenBu tartismalara yeni bakiyorum. Uzun sure once baslamis anlasilan. ancak vikipedideki sayfalara bakinca bir sonuc alinamadigi belli oluyor. Cince konusunda, TDK gibi otoritelerin belirledigi kurallara bakmak yerine biraz pratik davranmak gerekiyor bence. Pinyin bugun Cin'de oldugu gibi tum dunyada kullanilan basit bir sistem. Eger gonderdiginiz bir postanin Cin icinde yerini bulmasini istiyorsaniz mutlaka pinyin kullanmaniz gerekir. Şangay'ın nerede oldugunu hiçbir Çinli bilemez. Bu Şangay guzel bir ornek aslinda, cocuklugumuzda hatirliyorum, Shanghai diye yazilirdi. Sonradan h'ler cikarildi, i y oldu, kelimenin Turkce okunusuyla (Şanğ-hay gibi okunur) ilgisi olmayan bir yazim ortaya cikti. ve gazetelerde kitaplarda herkes tarafindan kullanilmaya basladi. Wikide bir de Taichi çuan ornegi vardır. Basliği bir turlu duzeltilememistir. Pinyin ile Taiji quan olarak yazilir. Okunusu tayciçüen'dir. bence bu sorunun en kolay cozum yolu tek bir sistem belirleyip onun yerlesmesini saglamak. Ben Cin ile ilgili makalelerde basliklarin pinyin yazilmasini, altta maddenin basinda () icinde Turkce okunusunun belirtilmesini savunuyorum. --CenkX 11:02, 30 Mayıs 2008 (UTC)
+ Ek bilgi: Pinyin'deki X ve Q meselesi Türkçe'de bunların kullanılmamasıyla alakalı mesele değildir. Bu pinyin'in kendi meseledir. 09:25, 1 Haziran 2008 (UTC) Noumenon'un modeline buyuk olcude katiliyorum. Ancak Cince konusunda farkli bir sorun daha var. Cin gectigimiz yuzyil boyunca farkli transliterasyon sistemleri kullandi. Bundan baska Cin disinda farkli ulkelerde farkli sistemler yaratildi. Kimi ulkelerde ise farkli okullar kendi sistemlerini olusturmustu. Bu nedenle Turkce olsun, yabanci dilde olsun, farkli kaynaklarda Cince isimlerin farkli farkli yazildigi gorulur. Ancak son donemlerde Cin'de resmi olarak kullanilan Hanyu Pinyin sistemi akademik cevrelerde gittikce daha fazla kullanilir olmustur. Bilmem amerikada TDK olmadigindan mi yoksa onlar pinyin'i okulda ogrendiklerinde midir, gazete-tv-wikilerinde hep pinyin kullaniyorlar. Bence bizim burada eski (ve cogu da anlasilacak gibi olmayan) transliterasyonlari birakip pinyine agirlik vermemiz gerekli. Kullanimi cok yaygin bazi isimler kalabilir. Ama cok da degil: Pekin, Tayvan, Sincan, Gobi vs. Ancak bir de israrla pinyin kullanmamakta direnen bolgeler vardir, Tayvan, Hongkong gibi. Buralar icin tum dunyada yerlesmis bazi isimler vardir. Taipei, Hong Kong, Kowlong, Macau.. Bunlarin hic degistirilmeden kullanilmasi taraftariyim. Cunku kendilerine has transliterasyonlari vardir, ayrica bu kelimelerin cogunun kokeni Putonghua degildir. Ornegin Kowlong, Kantonca bir kelimedir, Putonghua'daki okunusu Jiulong'dur. Buna Kavlun, Kovlong gibi isimler veremeyiz. Turkce okunuslar pinyin bazinda hazirlanip parantez icinde belirtilirse sorun kalmaz diye dusunuyorum. Bugun bir Pinyin-Turkce okunus tablosu hazirliyorum. Umarim bittiginde faydasi olur. Tum Vikipedistlere iyi calismalar!--CenkX 09:53, 1 Haziran 2008 (UTC) Bir ek: Az once yukarida Steven Chow ornegi gozume carpti. Bu aktorun ismi pinyin ile, Zhou Xingchi'dir, en yakın okunusu ise Co Şinğçı gibi. Ama kendisi Hong Konglu ve kendine İngilizce bir isim secimis. Oldugu gibi yazılmalıdır. Sitivın Çov hiçbir şekilde Türkçe okunuşuyla ilgili olmadığı gibi gereksiz ve komiktir bence.--CenkX 10:05, 1 Haziran 2008 (UTC)
Noumenon, "Çince modern dilbilimine göre alfabetik bir dil değildir; logogramatiktir" derken neyi kast ettiğinizi anlamıyorum, diller nasıl alfabetik veya logogramatik olabilir? Bunları ancak yazı sistemleri için söyleyebiliriz. Türk alfabesi ne kadar alfabeyse Pinyin de o kadar alfabe sayılır. Saygılar, Filanca→ 18:08, 1 Haziran 2008 (UTC)
Noumenon, "ilgili dilin Latin alfabesiyle yazılabilen bir formu varsa bu formdaki ad tercih edilir" görüşünüzün genel geçer bir kural olarak benimsenmesine karşıyım. Yunancayı ele alalım, standart Latince yazımında "h" sesi için "x", "u" sesi için ise "ou" yazıyorlar. Oysa pek çok Yunanca isimde "h" ve "u" sesleri geçiyor ve bunların yazımı Türkçede gelenekselleşmiş. Dolayısıyla, isimlerin yarısını "u", yarısını "ou" diye yazmak yanlış. Ayrıca, TDK, Yunanca'nın Türkçe okunduğu gibi yazılması gerektiğini açıkça söylemiş, bariz bir neden olmadıkça buna karşı çıkamayız. "Türkçe alfabe başka dillerin seslerini veremez" savunması da geçerli olamaz kanımca. Öte yandan Çince için durum farklı, bizim dilimizle ilişksi Yunanca ile olduğu kadar yakın olmadığından Pinyin kullanılmasında bir sakınca görmüyorum. Saygılar, Filanca→ 18:31, 1 Haziran 2008 (UTC) "Çince dili logogramatiktir" derseniz buna katılamıyorum, ama Çince yazı sisteminin öyle olduğuna şüphem yok. Eğer Pinyin alfabe değilse, "Türk alfabesi" de mi alfabe değil? Saygılar, Filanca→ 18:31, 1 Haziran 2008 (UTC)
Noumenon, bir modelden bahsettiniz, bunu çerçeve içinde ve sanki genel bir uygulama önerisi gibi verdiğiniz için ben de tüm dillere genellenemeyeceği görüşümü özellikle yazmak istedim. Pinyin ile Yunanca romanizasyon sistemleri, bunlarla Türkçe latin alfabe arasında var olduğunu söylediğiniz kritik farkları anladığım kadarıyla, bir resmi otorite tarafından tanınmış olma veya standart kullanımda olma durumuna bağlıyorsunuz. Yunanca bence de Çince'den farklı, bu yüzden İngilizcede kullanılan romanizasyon yöntemlerini bizim kullanmamız doğru olmaz. Ama bu fark, resmi olmakla ilgili değil. Yunanca ile Türkçe arasındaki ilişkiden kaynaklanıyor. Yunancanın Latin harfleri kullanarak yazımı da çok eskiye gidiyor ve resmi olmasa da standart olma kriterini karşılıyor. Buna rağmen, Yunanca için Türkçe okunuşa göre yazalım diyorum. Çinceye dönersek, daha önce de çok kez söyledim, maddelerde Pinyin kullanmayı doğru bir uygulama olarak görüyorum. Ama bunların yanında Türkçe harflerin elverdiğince yakın okunuşlarını da belirtmeliyiz. Ayrıca aksanlı Pinyin mi yoksa aksansız Pinyin mi kullanacağımıza karar vermemiz gerekli. Aksanlı Pinyin doğrusu, ama pek çok kişi klavyesinde bu aksanları yazarak arama yapamayacaktır. Bu nedenle aksansız yazmak zorundayız. Ayrıca aksanlı (doğru) yazımlardan aksansız sayfalara yönlendirme yapılmalı. Saygılar, Filanca | |||||||||||||||||||||||||||||||||